Samen

In mijn vorige blog schreef ik over de jonge Cambodjaanse leider die is overleden. Nadat zijn lichaam was gevonden en terug naar Phnom Penh was gebracht, was er gelijk ’s middags een bijeenkomst, ’s avonds nog een, de volgende dag weer en de dag daarna was de begrafenis. De dagen na de begrafenis kwamen veel familieleden en vrienden dagelijks bij elkaar, gewoon om samen te zijn en ook om Hem groot te maken. Rouwen doe je hier niet alleen, ook niet met een paar mensen om je heen, maar samen met iedereen die verdriet heeft. De moeder gaf aan dat ze niet alleen thuis kon zijn, de vele mensen om haar heen waren een bemoediging en gaven troost.

Verder worden de kosten van een begrafenis vaak samen gedragen. Indien mogelijk, draagt een ieder zijn steentje bij en de ouders kregen steeds weer een envelop of geld in handen gedrukt. Er zijn geen verzekeringen die de kosten van een begrafenis of de kosten van een ziekte dekken. Daarvoor is familie en dus ook broers en zussen in Hem.

De vrouw die op dit moment voor borstkanker wordt behandeld, heeft ook te maken met veel kosten. De vele trips richting Thailand, de kosten voor een vertaler in het ziekenhuis, de kosten van de operatie en chemo kuur en deze maanden wordt er door verschillende familieleden minder geld verdiend door alle trips en de behandeling. Een last die op de familie drukt. Toch is er door alles heen dankbaarheid voor de vele mensen die helpen en hoe Hij steeds voorziet in wat nodig is. Samen met Hem, samen met elkaar wordt alles iets makkelijker te dragen!

samen

Afgelopen week zijn Marieke en Rebecca op bezoek geweest, met kaas, stroopwafels en kaarten. De lieve en bemoedigende woorden deden me goed! Ook de tijden die we samen doorbrachten, samen iets drinken, samen eten, samen naar een make-up sessie met Cambodjaanse kleding. SAMEN 🙂


Verdriet en dankbaarheid

Er zijn periodes in ons leven waarin er van alles en nog wat gebeurt. Veel verdrietige en moeilijke dingen, die voor een emotionele achtbaan zorgen. Wat ben ik dan dankbaar voor collega’s en vrienden die om me heen staan met een knuffel, een bemoedigend woord en zo veel meer.

De afgelopen paar weken is er veel gebeurd. De dochter van mijn voormalige leider kwam met haar fiets onder een vrachtwagen en we zijn dankbaar dat ze het heeft overleefd. Een lange weg van operaties en revalidatie volgt. Khmer auntTwee jaar geleden woonde ik bij een Cambodjaans gezin en bij de moeder van dit gezin, 50 jaar oud, is borstkanker geconstateerd. Verslagenheid bij het hele gezin en onzekerheid over de nabije toekomst. In Cambodja is de gezondheidszorg niet als in Nederland. Daarom is ze geopereerd in Thailand en er volgt nog een hele behandeling.  Afgelopen week gleed een jonge Cambodjaanse leider uit bij een waterval en viel hij in een draaikolk. Khmer leaderZijn lichaam werd de volgende dag gevonden. Verdriet en onbegrip bij de vele mensen die hem en het gezin kenden.

En toch…. al deze mensen geloven in Hem, hebben vertrouwen in Zijn liefde en goedheid. Er is ontzettend veel verdriet en pijn op dit moment, veel emotionele momenten, maar we zijn mensen met Hoop. We zijn mensen die door alle pijn en tranen kunnen getuigen van Zijn goedheid. Hij is aan werk geweest in al deze levens en gaat door met Zijn werk. Ik zie dankbaarheid in al deze mensen, mensen die Zijn zegeningen kunnen zien en daarvan kunnen getuigen. Zondagmiddag sprak ik met de ouders en zus van de jonge Cambodjaanse leider. Ze getuigden van de vele bijzondere dingen die er gebeurd zijn afgelopen week en hoe mensen hen en elkaar bemoedigden en hielpen.

Verdriet en dankbaarheid. Deze twee lijken niet samen te gaan, maar gaan toch samen. Hij is goed en Hem komt alle glorie toe!


Manila

Na een paar dagen aan het strand van wat rust te hebben genoten, kwam ik op een maandagavond weer in Manila aan. Een megagrote stad met zo’n 15 miljoen inwoners. Door een vriendin werd ik op de bus gezet met de straatnaam waar ik er uit moest. Ik was blij met de Engels sprekende Filipijnen om me heen en nog blijer toen ik op de plek van bestemming was.

De dagen erna volgde een training die me hielp om me voor te bereiden op mijn tijd in Nederland. Alle veranderingen die dat weer met zich meebrengt, maar met name ook hoe te communiceren met mensen die nog nooit in Azie zijn geweest. Hoe vertel je over je werk en vooral culturele dingen die soms zo moeilijk te begrijpen zijn? En hoe ga ik om met alles wat in Nederland is gebeurd en soms zo ver van mij afstaat?

We bereidden een aantal verhalen voor, eerst twee minuten, toen vijf minuten en toen twaalf minuten. De laatste dag deelden we allemaal ons verhaal van twaalf minuten voor de hele groep, met video opname erbij. De video moet ik nog een keer bekijken…

Tussen al het leren en voorbereiden door was er gelukkig ook tijd om van de Filipijnse gerechten te genieten. Ik kom er meer en meer achter dat alle Aziatische landen heerlijk eten hebben!

Jollibeekalamarishalo halo

Op de zondag in Manila ging ik met twee nieuwe vriendinnen naar hun werk. Elke zondag hebben ze een groep met wie ze muziek, zingen en dansen oefenen, om dan later optredens te geven. Met deze groep mocht ik alvast oefenen om mijn verhaal in het kort te vertellen, met daarna een vragenronde.

Uiteraard heb ik tot nu toe alles in het Engels voorbereid en geoefend. Dat is nu nog de grootste uitdaging, alles vertalen en weer gewend raken aan het Nederlands. Nog een paar maanden om me voor te bereiden:-).

delen


Na de bijzondere bruiloft

De dag na de bruiloft waren de bruidegom en bruid nog druk bezig met opruimen en schoonmaken. Er was geen tijd/geld voor een huwelijksreis en na twee dagen begonnen ze weer met hun werk. Ze hebben nu een slaapkamer op de bovenverdieping van mijn huis, maar wonen en eten nog bij de zus van de bruid het grootste deel van de dag.

Gisteren sprak ik ze weer, toen ze terugkwamen van een familiebezoek tijdens het Cambodjaanse nieuwjaar. Het grote fotoboek kwam tevoorschijn en samen met de bruid ging ik door het hele boek heen. Allemaal portretfoto’s en ze gaf aan dat ze negen keren van kleding was veranderd. Deze kleding, in allerlei verschillende kleuren, was gehuurd en het fotoboek was dan ook erg gekleurd.

Tijdens de bruiloft ben ik een aantal keren op de foto gegaan, een keer met de buurvrouwen, een keer met de bruidegom, bruid en een oom en ’s avonds met de bruid alleen. Een foto met drie personen was niet toegestaan, want dat betekende ongeluk voor een van de personen in de foto. Ik had dit al eerder gehoord waarbij het ongeluk vooral de middelste persoon betrof, maar hier was het een van de drie personen die waarschijnlijk snel zou overlijden. Een bijgeloof waar ik zelf niets mee heb, maar op zo’n dag de keuze van de bruidegom en bruid respecteer.

foto'sNadat we door het hele fotoboek heen waren, mocht ik een paar foto’s uitkiezen die ik mee mocht nemen naar huis. We praten nog door over de verschillen tussen een Nederlandse en Cambodjaanse bruiloft en uiteraard de vraag of ik zelf in Cambodja zou willen trouwen. Tja, in elk geval niet negen keer omkleden…

Voordat ik naar Nederland terug kom, hoop ik nog wel naar een zaakje te gaan waar ik op z’n Cambodjaans wordt aangekleed en opgemaakt. Dat is nog wel een leuke ervaring, en het voordeel is dat ik niet meer wit hoef te worden gemaakt;-).


Een bijzondere bruiloft (deel 2)

De bruiloft bestond uit verschillende gedeelten: de zaterdagmiddag met een soort wijze leraar die voor de bruiloft, het weer, enz. bad, daarna kwamen er twee monikken een soort ceremonie uitvoeren. Ik heb het van een afstand gezien, het is een andere geestelijke wereld en daar kan ik niet aan deelnemen.

Op de zondag werd er door alle gasten, onder aanvoering van de bruidegom, fruit naar het huis van de bruid gebracht. Deze werden netjes in het huis neergezet waarna de direkte familie er omheen ging zitten. De bruid en bruidegom bedankten de ouders en broers en zussen, waarna de ringen werden omgedaan. Dit laatste moest een paar keer overnieuw omdat het niet goed op de video en foto’s stond. Daarna uiteraard de portretfoto’s die ook elke keer een paar minuten voorbereiding kosten.

fruit brengenringen

Nadat we allemaal rijstsoep hadden gegeten, was er in de grote tent een onderdeel dat ‘haar knippen’ wordt genoemd. Een paar ingehuurde mensen dansten, zongen en er was cabaret waarbij door iedereen ook even werd gelachen. Daarna weer de foto’s met kam en schaar, waarbij de direkte familie met het bruidspaar op de foto gingen. Na nog een ceremonie met de wijze leraar werd door de gasten geld overhandigd en werd het bruidspaar alle goeds toegewenst.

Na een rijstmaaltijd werd het ochtendgedeelte afgesloten. Even uitrusten voor iedereen.

Rond zes uur begon het feest in een restaurant. In de straat van het restaurant waren die dag zo’n acht bruiloften, blijkbaar de bruiloftstraat van Phnom Penh. Weer een maaltijd, waarbij het bruidspaar alle tafels langs gingen om iedereen te bedanken. Daarna werd het bruidsboeket naar achteren gegooid, wat bij de derde keer bij een juiste persoon terecht kwam. Er werd gedanst en al het meegebrachte fruit werd uitgedeeld.:-)feest

Tijdens de hele bruiloft heeft het bruidspaar zo’n acht tot tien van kleding gewisseld. Kleding in allerlei verschillende kleuren, vaak volgens Cambodjaanse traditie.  Ze waren dus ook regelmatig weer even weg om zich om te kleden en ook het haar van de bruid werd diverse keren veranderd.

Ik was moe na deze anderhalve dag met drie keer omkleden. Het bruidspaar gaf ook aan dat ze moe waren, ik kan het me goed voorstellen…